Η ΑΤΙΜΑΣΜΕΝΗ
- Βόμβες! - Μας βομβαρδίζουν!
Ροζέτα!
Ροζέτα! Ροζέτα!
Θεέ μου, αυτή πεθαίνει! Αρνάλντο, πήγαινε να φέρεις νερό.
Μα θα το φέρεις αυτό το νερό;
Ροζέτα!
Κυρία.
Πιες, Ροζέτα. Πιες, κορούλα μου.
Τελείωσε, έφυγαν. Άνοιξε τα μάτια σου και κοίτα τη μάνα σου.
Έφυγαν, πιες.
- Μαμά! - Ροζέτα!
Ακούς; Έφυγαν, δεν αντέχω να σ' ακούω να κλαις.
Θα σε πάρω να φύγουμε από' δω. Θα κλείσω το μαγαζί και θα φύγουμε απ' τη Ρώμη.
Τελείωσε, έφυγαν.
Δεν κάνουν τίποτα άλλο απ' το να πυροβολούν! Να πεθάνουν όλοι, οι δολοφόνοι!
- Να σηκώσω τα ρολά; - Ναι, σήκωσέ τα!
Δεν μπορώ, έχει κολλήσει.
Τελείωσε Ροζέτα, πρέπει να ευχαριστούμε τον Κύριο.
Παναγιά μου, πόσος καπνός! Μα εκεί μένω εγώ.
Τι έκαναν;
Έχει πολύ καπνό προς το Τιμπουρτίνο. Εδώ έχει πέσει το γείσο.
"Η αυτού μεγαλειότης ο βασιλιάς επέστρεψε στον κυβερνήτη της Ρώμης 1.000.000 λίρες..."
- Ποιoς, ο Πάπας; - Όχι.
''Η αυτού μεγαλειότης ο βασιλιάς επέστρεψε στον κυβερνήτη της Ρώμης...''
"...όλος ο λαός, είπε χθες ο Κάρλο Σφόρτσα στο λόγο του...
...που άγγιξε βαθιά τις καρδιές των Ιταλών,
αντιμετώπισε με αξιοπρέπεια και κουράγιο τη δοκιμασία την οποία υπέστη.
Ο Πίος ο δωδέκατος, έστειλε τηλεγράφημα στον πρόεδρο Ρούζβελτ..."
Τζοβάνι, πρέπει να με βοηθήσεις.
- Πρέπει να πάρω την κόρη μου μακριά. - Κάθισε.
Έχει αδύναμη καρδιά, παραλίγο να πεθάνει.
- Πού θες να πας; - Μακριά απ' τη Ρώμη!
- Αυτοί οι κερατάδες θα ξανάρθουν, και δε σέβονται ούτε τον Πάπα. - Καλύτερα.
- Έτσι ο πόλεμος θα τελειώσει νωρίτερα. - Ανόητε! Δεν είδες πόσοι νεκροί;
Μα τι κάνει ο Μουσολίνι;
Θέλω να τον δω κι εκείνον, εκείνον τον φανατικό!
- Πρέπει να πει κάτι. - Σας κοροϊδεύει με φλυαρίες.
Αν οι Γερμανοί δεν έρχονταν να βομβαρδίσουν, δε θα' ταν άσχημα. Βγάζαμε και χρήματα.
- Μα φυσικά. - Θα σου δώσω τα κλειδιά του μαγαζιού.
Θα μπορούσες να το ελέγχεις καμιά φορά; Ακόμα και το ταμείο.
- Αν με εμπιστεύεσαι... - Βέβαια.
Ας κάνουμε μια συνεννόηση... μεταξύ φίλων.
- Ότι χαλάει το πουλάω στον Μπονάνι. - Λυπάμαι που φεύγεις.
- Εσύ δε φεύγεις; - Δεν έχω χρήματα.
- Δε θα κρατήσει παραπάνω από μήνα, έτσι; - Και βέβαια.
- Σε περιμένω σε μια ώρα. - Γιατί σε μια ώρα; - Σε μια ώρα.
Αν πάθαινε κάτι η Ροζέτα, θα' βγαινα στη γύρα και θα σκότωνα.
Ποιόν θα σκότωνες;
Σε κάνω να χάνεις χρόνο, Τζοβάνι.
Εσύ μπορείς να με ρωτήσεις τα πάντα.
Το ξέρω, ήσουν ειλικρινής φίλος του συζύγου μου.
Για' κείνο το κάθαρμα δε θα έκανα τίποτα.
Επομένως είσαι κι εσύ ψεύτης όπως οι υπόλοιποι! Ήσασταν σαν αδέρφια!
Εσύ έμενες μαζί του, αλλά τον αγαπούσες;
- Ήμουν παντρεμένη μαζί του. - Ναι αλλά δε σου άρεσε.
Μου προκαλείς οίκτο.
Μα εγώ κοιμόμουν με τα ζωντανά κι έτρωγα μια φορά τη μέρα.
Εκείνος είχε χρήματα και με έφερε στη Ρώμη. Εγώ παντρεύτηκα τη Ρώμη, όχι εκείνον.
Πώς μπορεί κανείς να μένει μ' ένα γέρο;
Δε θέλω να το σκέφτομαι, να βρει γαλήνη η ψυχή του.
Κάθισε.
Εκείνος μου διηγούταν τα πάντα για σένα.
- Τι σου διηγούταν; - Τα πάντα.
- Αλήθεια; - Μια φορά είχαμε πάει για ψάρεμα,
και μου μιλούσε για τα κάλλη σου, καυχιόταν. Ήθελα να τον ρίξω στο νερό!
Έπρεπε να σου πει επίσης ότι δεν ήμουν μαζί του για δυο χρόνια!
Με ποιόν ήσουν;
Μη λες ανοησίες! Όταν έχεις μια κόρη ν' αναθρέψεις, έχεις άλλα στο μυαλό σου!
Επομένως...δεν έχεις ποτέ ορέξεις;
Αυτό είναι προσωπικό θέμα.
Τι κάνεις;
Αυτή η ώρα είναι νεκρή.
Δεν έρχεται ποτέ κανείς.
Μπορείς να κάνεις ότι θες, τώρα καταλαβαίνω ότι δε με ξέρεις.
Μα κι εσύ μ' αγαπάς λιγάκι.
- Σκέψου τη γυναίκα σου. - Ασ' την αυτή.
Αν τη σκοτώσει καμιά βόμβα, θα σε παντρευτώ.
Μείνε ακίνητος, Τζοβάνι. Τζοβάνι, σήκω.
Τζοβάνι, σταμάτα!
Α!
- Είσαι καλά; - ''Θα μπορούσα να σκοτωθώ!''
- Που χτύπησες; - Λιγάκι εδώ.
Εδώ;
Τζοβάνι!
Τζοβάνι, μην αφήσεις να το μάθει ποτέ η κόρη μου, κατάλαβες;
- Είμαι ικανή να κάνω καμιά τρέλα. - Μετάνιωσες;
Μα για μένα δε συνέβη τίποτα, είναι όλα όπως πριν.
Θα τα πούμε αύριο.
Και να μην έχεις αυτή τη συμπεριφορά αφεντικού! Δεν έχω αφεντικά εγώ, κατάλαβες;
Σ' ευχαριστώ και γι' αυτό!
Να βάλεις αμέσως την άλλη κλειδαριά!
- Το είπα ήδη στο Γκαετάνο. - Εντάξει.
- Αν υπάρξει τίποτα νεώτερο, θα σου γράψω. - Εγώ όχι!
Μου χρειάζεται μια ολόκληρη σελίδα για μια λέξη!
- Αρκούν οι χαιρετισμοί! - Θα μπορούσες να έρθεις κάποια Κυριακή;
Το έχω σκεφτεί. Αντίο!
Αντίο.
Ροζέτα,
έλα να καθίσεις.
Μαμά, άκου πόσο ωραία τραγουδάνε.
Μπάσταρδ...
- Με ποιόν είστε θυμωμένη; - Με όλους.
Εγώ όχι, είμαι θυμωμένος μόνο με έναν.
- Τι τραγουδούν; - Πάντα κάτι σοβαρό.
Σου προκαλούν τόση μελαγχολία!
Την πραγματική μελαγχολία την έχουμε εμείς οι Ιταλοί!
Από το άγχος της να φύγει, δεν κοιμήθηκε απόψε, η καημενούλα!
- Τι έγινε; Πού βρισκόμαστε; - Δεν ξέρω.
- Μια βόμβα κατέστρεψε τις πλατφόρμες. - Και πως θα πάω στη Νάπολη, με τα πόδια;
Θα χρειαστούν 4 με 5 ώρες για να τις επισκευάσουν.
Παλιόκοσμος!
Να ευχαριστείτε το θεό που λειτουργούν ακόμη τα τρένα!
- Δεν ευχαριστώ κανέναν, ειδικά το θεό! - Πρόβλημά σας!
Κοίτα τους λόφους της Φορτσέλα.
- Πού είναι η Αγία Ευφημία; - Εκεί κάτω.
Θα πάμε με τα πόδια. Μπορούμε να κατεβούμε;
Βεβαίως.
Θα είναι μακρύς ο ποδαρόδρομος, θα τα καταφέρεις;
Μου αρέσει να περπατάω.
- Θα μου δώσετε τα πράγματά μου; - Βέβαια, κυρία.
Ο σάκος! Πού είναι ο σάκος;
Κυρία!
- Ευχαριστώ. - Παρακαλώ.
Πότε θα τελειώσει ο πόλεμος;
Ντιν-ντον! Ντιν-ντον!
Δε σε καταλαβαίνω!
- Λέει ότι θα τελειώσει ως τα Χριστούγεννα. - Σε έξι μήνες; Είναι πολλοί!
Πείτε το σ' αυτούς!
Ντιν-ντον! Ντιν-ντον!
Έτσι γίνεται, Ροζέτα.
Ω!!!
Προσοχή!
Βαλ' την στο κέντρο του κεφαλιού και να μην σφίγγεις το λαιμό.
Κοίτα.
Κι εγώ έχω ξεχάσει πως γίνεται, κατάρα!
Ω!!!
Αντίο!
- Αντίο! - Αντίο!
- Δεν ήταν κακοί εκείνοι οι Γερμανοί. - Όχι, μαμά.
Είστε πανέμορφες και πως σας κοιτάνε οι γιοι μου!
Ροζάριο, για σένα να πάρεις ψωμί και τυρί...
...και για το Λουιτζίνο δυο ή τρεις φέτες σαλάμι.
- Τι ώρα θα φύγουμε αύριο; - Ροζάριο, πότε θα φύγετε;
- Όποτε θέλει, το μουλάρι είναι έτοιμο. - Νωρίς αύριο το πρωί.
-Θα σας δώσω και δωμάτιο για απόψε. -Με πιάσατε κότσο και δε μπορώ να πω τίποτα!
Γιατί παραπονιέσαι; Δε σου ζήτησα ούτε προκαταβολή.
- Κι ούτε που σε ξέρω, όμορφη κυρά. - Μείνε ήσυχη.
- Αυτά τα ξέρεις; - Ιησού, Ιωσήφ και Μαρία!
Ποιος έχει ξαναδεί τόσα χρήματα; Αυτή η κυρία είναι τράπεζα!
Έρχεται ο Σιμιότο!
- Τι ψάχνεις, Σιμιότο; - Ξέρετε καλά τι ψάχνω.
- Ψωμί, κρασί; - Μην το παίζετε χαζή, που' ναι οι γιοι σας;
- Στην Αλβανία! Πολεμάνε για το βασιλιά και το Μουσολίνι.
Ψάξε.
Και ποιος χρησιμοποιεί το ποδήλατο, ο Βιντσέντσο;
Ο σύζυγός μου δεν έχει ανάσα.
- Εγώ το χρησιμοποιώ. - Έτσι λοιπόν, τότε να παραβγούμε σύντομα.
- Ποιες είναι αυτές; - Είναι από τη Ρώμη, πάνε στην Αγία Ευφημία.
Τους έδωσα κρεβάτι, είμαστε Χριστιανοί.
Οι γιοι σας είναι λιποτάκτες κι αν τους βρούμε, θα πρέπει να τους εκτελέσουμε.
Σωστά, οι λιποτάκτες πρέπει να πυροβολούνται!
Γρήγορα, βαλ' τους κρασί. Πιες, Σιμιότο.
Δώστε μου.
Τι συμβαίνει στην πρωτεύουσα, κυρία;
- Πέφτουν κάτι τεράστιες βόμβες! - Σ' ένα μήνα θα δείτε τι θα γίνει!
- Είμαστε αποφασισμένοι να το σταματήσουμε. - Μακάρι. - Ελάτε στο Φόντι.
Στο Φόντι υπάρχει φαγητό. Στην Αγία Ευφημία δεν υπάρχει ούτε αλεύρι.
-Μα είμαι από κει, με γνωρίζουν. -Μπορούμε να σας φιλοξενήσουμε στο αρχηγείο.
- Θα μπορούσατε να μας βοηθήσετε. - Ειδικά στην κουζίνα.
Εγώ δεν κάνω τη δούλα.
Το να βοηθάει κανείς το στρατό είναι τιμή.
Εσύ θα ερχόσουν;
Θα ερχόσουν ή προτιμάς να βρίσκεσαι ανάμεσα στις κατσίκες;
- Πήγαινε στην αδερφή σου! - Ηρεμήστε αλλιώς θ' αλλάξω τόνο.
Τι τόνο θ' αλλάξεις;
Κοίτα έναν πεινασμένο!
- Αν την ξαναγγίξεις, θα σου δείξω! - Έχουν καλές προθέσεις, είναι φασίστες!
- Σας αξίζει να σας πυροβολήσουν. - Είναι γυναίκες, δεν αξίζει.
- Άσε αυτήν την κοτρόνα. - Πέτα την! - Μαμά!
Θα μπορούσα να σας υποχρεώσω να' ρθείτε στο αρχηγείο εφόσον βρισκόμαστε σε πόλεμο.
Θα την πείσω εγώ, Σιμιότο.
Ροζέτα. Ροζέτα.
- Ο ήλιος κοντεύει ν' ανατείλει! - Νυστάζω!
Κακότυχη.
Αυτοί θα επιστρέψουν. Δεν κατάφερα να κλείσω μάτι όλη νύχτα!
Ροζέτα.
Μαμά.
Ω, θεέ μου! Η μαμά θα σε ντύσει. Πάρε.
Έκανα άσχημα που τους έδειξα τα χρήματα, αυτοί μοιάζουν με κλέφτες!
Μ' αυτά θα φτάσουμε όπου θέλουμε. Βιάσου, κορούλα μου.
- Δεν έχεις ανέβει ποτέ σε μουλάρι. - Ποτέ μαμά.
Στην ηλικία σου έτρεχα σαν τρελή, τα τσιμπούσα για να τρέχουν.
Που θα μπορούσαμε να βρούμε δυο μουλάρια για να πάμε στην Αγία Ευφημία;
Δε θα σας πάει κανείς, κανείς δεν κυκλοφορεί πια.
Μα εγώ πληρώνω! Αυτό το πλασματάκι δε θ' αντέξει τον ποδαρόδρομο.
Εγώ πάω στη Φορτσέλα.
- Θα πηγαίνουν πάλι στη Ρώμη. Αντίο! - Αντίο!
- Φοβάσαι; - Όχι, εδώ δε φοβάμαι.
Ήθελε να μας σκοτώσει!
- Γιατί μαμά - Ποιος ξέρει;
Πάμε.
- Από' δω. - Εκείνος ο γέρος... - Να μην ανακατεύεσαι.
- Εσύ είσαι ο Πάριντε. - Κι εσύ είσαι η Τσεζίρα.
- Αφήνεις πάντα μούσια. - Δεν έχουμε τους κουρείς της Ρώμης.
Αυτή έβγαλε λεφτά στη Ρώμη! Τη θυμάσαι;
Λουίζα!
- Περιμένεις παιδί! - Μου έχει κάνει ήδη τρία!
- Καθίστε, κυρία. - Κάθισε, Τσεζίρα. - Ευχαριστώ.
- Η ανιψιά μου. - Χαίρω πολύ.
Γιορτάζουμε μιαν άσχημη επέτειο, αυτή του γάμου μου!
Έλα, κόρη μου!
Τι αέρας! Σου' ρχεται όρεξη να μιλήσεις στη διάλεκτο της Αγίας Ευφημίας.
- Κατάλαβες; - Όχι.
Σημαίνει άτομο που δε μένει ποτέ σ' ένα μέρος και γυρνάει πάντα.
Σημαίνει: "Αύριο και μεθαύριο πηγαίνω μεταφέροντας την καρδιά στο βούρκο".
- Πού είναι η θεία μου; - Στη Νάπολη, με την κόρη της.
- Ο Αρμάντο; - Πέθανε.
Εγώ γεννήθηκα εκεί.
Το' χω νοικιάσει εγώ. Περιμένω συγγενείς από τη Φόρμια.
Υπάρχει μέρος να μείνω;
Τα πάντα είναι κατειλημμένα απ'τους κυρίους.
Εγώ το' σκασα την άνοιξη.
Πάριντε, δώσ' της την καλύβα που έχουμε τον αργαλειό. Βάλε τον αργαλειό στο σπίτι σου.
- Πάριντε, θυμήσου ότι είμαστε συγγενείς! - Εδώ είμαστε όλοι.
- Εγώ δεν επιστρέφω στη Ρώμη, παραλίγο να μας σκοτώσουν σήμερα το πρωί. - Τι;
- Ένα αεροπλάνο σκότωσε ένα ποδηλάτη. - Εδώ είμαστε μακριά απ' όλους.
- Περνάμε το χρόνο μας τρώγοντας. - Σε λίγο έρχονται οι Άγγλοι.
- Άγγλοι ή Γερμανοί δεν έχει σημασία. - Να βιαστούν όμως! - Σωστά.
Αν νικήσουν οι Γερμανοί, θα αυτοκτονήσω.
- Τι σας έκαναν οι Γερμανοί; - Σε μένα τίποτα.
- Τότε; - Άφησε την πολιτική και φάε.
Εσύ, παίξε!
- Αυτός είχε μια μικρή ορχήστρα στο Φόντι. - Εδώ παίζει δωρεάν.
Παίξε το ''Vivere''!
Να ζεις πλέον χωρίς ζήλια...
- Κυρία, έχετε μαγαζί; - Με τι; - Είδη διατροφής.
Επομένως είμαστε συνάδερφοι, είμαι ο Φιλίπο Ντε Λίμπερο, έχω μαγαζί στο Φόντι.
- Εμείς είμαστε απαραίτητοι. Φτάνει να μην έρθουν οι Ρώσοι. - Γιατί;
Η Ρώσοι απαγορεύουν το εμπόριο κι η ζωή χωρίς εμπόριο είναι ανώφελη.
- Λογιστή μου, είσαι θεός! - Μα ο Πάπας τι λέει, κυρία;
Χθες έβγαλε ένα κήρυγμα, που έκανε τους πάντες να κλαίνε.
- Σκότωσαν γυναίκες και παιδιά! - Μα γιατί οι βόμβες μας δε σκότωσαν.
- Εσείς θελήσατε τον πόλεμο! - Εγώ; - Κι εσύ.
- Εγώ όχι. - Όμως έχεις το διακριτικό.
- Και τι σημασία έχει; - Κι εγώ το έχω, αλλά δεν ήθελα πόλεμο. Παίξε!
- Έπρεπε να το σκεφτείτε πρωτύτερα! - Μιλάς σα να μην ήσουν Ιταλός.
Δεν είμαι αν αυτό σημαίνει να κάθομαι εδώ και να τρώω ενώ άλλοι θυσιάζονται.
Είμαστε γουρούνια! Τουλάχιστον ας το παραδεχόμαστε!
Μικέλε, γιατί πρέπει να χαλάς όλες τις καλές στιγμές;
- Δεν είναι κακός, κυρία. - Όχι, δεν είναι κακός.
Πάλι καλά που υπάρχω εγώ ώστε να φέρνω χρήματα στο σπίτι!
- Είναι ιδεαλιστής. - Πάντα με τουμπάρουν μ' αυτή τη λέξη.
Να παίξω το ''Faccetta Nera''.
Η όμορφη αβυσσινιακή, περιμένει κι ελπίζει ότι η ώρα έχει φτάσει...
Μπορώ να σε βοηθήσω να βρεις κάτι.
Κάποτε κανείς έβρισκε τα πάντα, φτάνει να' χε χρήματα.
Τώρα πια όχι.
Αγόρασέ μου 50 κιλά αλεύρι, 20 κιλά πολέντα...
Θες ρεβύθια, λαθούρια και φακές;
- Πόσο κοστίζουν; - Λογικές τιμές.
Ένα βάζο λαρδί και δύο φιάλες λάδι.
- Το λάδι τ' ονειρεύεσαι μόνο! - Όχι, μαμά, έχω εγώ ένα.
Μην εκπλήσσεσαι, περνάνε κάθε βράδυ.
- Γιατί αυτές δεν πλύθηκαν; - Είναι κυρίες, δεν σκαλίζουν τη γη.
Όταν ήμουν πιο νέα ζούσα ακριβώς όπως κι εσείς!
- Ζούσατε μεσ' τη μιζέρια. - Άκουσέ την, κόρη μου.
Μπαμπά.
Σ' ένα σακί υπάρχουν 60 καρύδια. 10 άτομα θέλουν να τα μοιραστούν.
Τι πράξη πρέπει να κάνω;
Τι κάνεις στο σχολείο; Εσύ πρέπει να μας τα μάθεις.
Κοίτα αυτό το κομμάτι ψωμί,
αν εγώ θελήσω να δώσω λίγο σε μένα και λίγο σε σένα τι πρέπει να κάνω;
- Χαζέ! - Δε φταίει αυτός. Δεν πήγε σχολείο φέτος.
- Όταν επιστέψει ο θείος σου, θα σου μάθει. - Περίμενέ τον εσύ.
- Δε θα τον αφήσουν να φύγει από' κει. - Που βρίσκεται; - Στη Ρωσία.
- Στις γυναίκες αρέσουν οι δασοφύλακες. - Γιατί δεν έχουν άνδρες;
Ο Πεπίνο θα το σκάσει!
- Δε θ'αντέξει μακριά απ'αυτό το πλασματάκι. - Μα δεν το έχει δει ποτέ.
- Χαρούπια; - Κάποτε τα έδιναν στ' άλογα. - Ο πόλεμος αλλάζει τα πάντα.
Αντόνιο, ρίχνουν τα "λυχναράκια"!
Τα λυχναράκια!
Τι ωραίο μητέρα, σου 'ρχεται όρεξη να προσευχηθείς.
Προσευχήσου τότε.
Σας ζητώ συγνώμη, δεν ήθελα να σας προσβάλλω.
Δεν έγινε και τίποτα. Μα τι θέλουν αυτοί εδώ;
Παρακολουθούν τις κινήσεις των στρατευμάτων.
- Κι εμάς μας βλέπουν; - Βεβαίως.
Μα δεν υπάρχει ούτε ούτε ένα σίγουρο μέρος;
Δε μπορεί να υπάρξει κι είναι σωστό έτσι.
Μα πόσο απαισιόδοξος μπορείτε να' στε! Θα σας βαραίνουν πολλά αμαρτήματα.
- Και ποιος δεν έχει; - Εγώ δεν κάνω αμαρτίες.
Ίσως μία... που έκανα προχθές.
Βλέπετε;
Δεν ήταν και καμιά αμαρτία ώστε να πρέπει να πεθάνω.
Κι έπειτα, τι φταίνε αυτά τα πλάσματα;
Αρχίζεις να φτιάχνεις γυναικείο κωλαράκι!
Κυρία!
Μικέλε!
- Κυρία, λυπάμαι πολύ! - Μην τρομάζεις, είναι μόνο ένα πλασματάκι!
- Ήθελα να σας προσκαλέσω να πάμε για βόλτα. - Σκουπίσου, γλυκιά μου.
- Πείτε και στο κοριτσάκι να με συγχωρεί. - Έλα πιο μετά.
Όχι, μαμά!
- Μη μουτρώνεις. - Δε θέλω να τον ξαναδώ ποτέ!
Μα δε σε είδε, επίσης είχε τον ήλιο κόντρα.
Μου φαίνεται τρελός.
Ο πατέρας του τον έστειλε να σπουδάσει για να τον προσβάλει συνεχώς.
- Είπε σωστά πράγματα. - Και τι ξέρεις εσύ για τη ζωή;
Αν μου απαντήσεις ποτέ σαν κι αυτόν, θα σου γεμίσω τη μούρη με σκαμπίλια.
Έπρεπε να δεις πως έτρεχε!
Πρέπει να τον καλοπιάνουμε, ο πατέρας του έχει τα πάντα.
Προσούτο, μακαρόνια τα πάντα!
Πρώτη! Εγώ έφτασα πρώτη!
- Πώς τρέχεις! Τι βιβλίο είναι; - Ιστορία. Με έκοψαν.
- Και σε ποιο σχολείο πας; - Στις καλόγριες.
- Στις καλόγριες δε μαθαίνει κανείς την αλήθεια. - Γιατί;
Ο Μικέλε λέει ότι δεν πρέπει να με στέλνεις στις καλόγριες.
Εφόσον υπάρχουν δημόσια σχολεία.
Πηγαίνει στο Σαν Νταμιάνο, το πιο ακριβό σχολείο στη Ρώμη.
Στην Ιταλία όσα περισσότερα έχεις τόσο περισσότερο μένεις με παπάδες και καλόγριες.
- Ροζέτα! - Ροζέτα! - Μα τι της λες!
Λυπάμαι, αλλά καμιά φορά πρέπει να λέω αυτό που σκέφτομαι.
- Μα πηγαίνεις στην εκκλησία; - Εγώ;
Πριν τρία χρόνια ήθελα να γίνω παπάς.
- Αλήθεια, ήθελες να γίνεις παπάς; - Έτσι είναι.
- Και γιατί δεν το έκανες; - Κατάλαβα ότι δεν είχα την έφεση.
Ή μάλλον ότι την είχα και γι' αυτό δεν έπρεπε να γίνω παπάς.
Ροζέτα!
- Δε θέλω να' ρθω! - Μην είσαι θυμωμένη!
Δεν πρέπει να της κάνεις τέτοιες συζητήσεις.
Η Ροζέτα είναι αγία κι εγώ δεν είμαι άξια να' μαι μητέρα της.
Δεν είναι αλήθεια.
- Είστε καλύτερη απ'όσο νομίζετε. - Ποια είμαι εγώ;
Μια έμπορος. Αλλά το εμπόριο δε σας άλλαξε.
- Γιατί το εμπόριο σε αλλάζει; - Εσείς μείνατε όπως ήσασταν. - Πώς;
- Μια χωριατοπούλα. - Αυτό δεν είναι κομπλιμέντο.
- Πλέον είναι κομπλιμέντο. - Τι σημαίνει αυτό;
Οι άσχετοι είναι οι πρωτευουσιάνοι, αυτοί είναι πραγματικά απολίτιστοι.
Με τους χωριάτες θα μπορέσει να γίνει νέο ξεκίνημα μετά τον πόλεμο.
Και τι πάει να πει αυτό;
Αυτοί θα μπορέσουν να δημιουργήσουν κάτι καινούργιο,
σήμερα είναι οι άλλοι που τους ξεγελούν όπως θέλουν.
Κάνεις λάθος, τους χωριάτες ούτε τους αλλάζεις ούτε τους ξεγελάς.
Εγώ έβγαλα κάποια χρήματα γιατί είμαι όπως αυτοί,
δεν εμπιστεύομαι κανέναν. Ένα τετράφυλλο τριφύλλι!
Φέρνει τύχη. Κράτα το.
Θεέ μου!
Θα μου άρεσε να' μουν στη Ρώμη αυτή τη στιγμή!
Δεν καπνίζεις;
Όχι.
- Έχεις κοπέλα; - Όχι.
- Δεν είχες ποτέ; - Όχι.
Πώς μπορείς να μην έχεις γυναίκα; Κανείς φυσιολογικός άνδρας δε μπορεί.
Αν κάποιος δεν έχει τη δύναμη να κάνει θυσιες τότε είναι όπως όλοι οι άλλοι.
Μπορεί κανείς να στερηθεί πολλά πράγματα, όχι όμως και την αγάπη.
- Έι κοριτσάκι, έλα' δω! - Μα τι θέλουν αυτοί;
- Τι θέλεις; - Είμαι πανευτυχής που σας ξαναβλέπω.
- Τη ρωτούσα πως κόβουμε δρόμο για τη Σέλα. - Όλο ευθεία.
Αυτός είναι ο γιος του Φιλίπο, τον θυμάστε; Ένας απ' τους καλούς.
Επομένως θα' ναι χαρούμενος γι' αυτό που συνέβη. Πες του.
Θέλω να δω το πρόσωπό του. Πες του τι συνέβη.
- Καλύτερα να πηγαίνουμε. - Πες του.
- Έβαλαν το Ντούτσε στη φυλακή. - Μη λες ανοησίες.
Τον φυλάκισαν σαν κοινό ληστή. Εκείνον που δημιούργησε την αυτοκρατορία!
Θα δείτε τι πρόκειται να συμβεί τώρα.
Είκοσι χρόνια δόξας, καταστράφηκαν σε μια μέρα, σε μια ώρα.
Ο Ντούτσε ήταν χαζός που δε σας κατάστρεψε πρωτύτερα!
Με' σας δε χρειάζεται λογική, χρειάζεται αυτό!
Πέτα το όπλο!
Ασ' τον, θα τους κανονίσουν οι Γερμανοί.
Αν είναι αλήθεια, τότε μπορώ να πεθάνω ικανοποιημένος. Έλα, πυροβόλησε.
- Όχι! - Ηρέμησε θα δεις ότι δε θα πυροβολήσει.
Θα σας πάρουν με τις κλωτσιές!
Θα σας βάλουν να γλείψετε τη γη με τη γλώσσα. Γλείψε τη γη!
Να ευχαριστείς τον Κύριο που έχουμε μεγάλη καρδιά. Πάμε, γραμματέα.
Είδες, φύγανε. Κι εσύ τους πιστεύεις; Μου φαίνεται κωμωδία.
- Είναι αλήθεια, φεύγουν. - Μα δεν είναι δυνατόν!
Ναι, ξεκινά μια καινούρια ζωή για εμάς.
- Άρα μπορούμε να επιστρέψουμε στη Ρώμη. - Ναι, είμαστε ελεύθεροι!
Θέλω να το πω στον πατέρα μου, στη μητέρα μου, σε όλους!
Μου φαίνεται ένας τεράστιος χαμός!
Συγγνώμη, Ροζέτα.
Με ευχαριστεί που ελευθέρωσαν το Ντούτσε.
Ο κακομοίρης, έχει γυναίκα και παιδιά κι αυτός.
Ποια η γνώμη σας για το Ντούτσε...
- Ως άνδρα; - Σε μένα προκαλεί σεβασμό.
Δε μπορείς να κάνεις έρωτα με κάποιον σαν κι αυτόν, σε παγώνει!
Φτάνει να κλείσεις το φως.
- Γιατί γελάτε; - Πήγαινε να διαβάσεις.
- Πες μου. - Τίποτα, μιλούσαμε για πολιτική.
- Γιατί γελάτε, κυρία; - Το μυαλό σου στο παιχνίδι.
Ένα λεπτό. Άσσος.
- Ξερή! - Έκανε ξερή.
Περάστε.
Αυτοί οι Άγγλοι χρειάζονται βοήθεια.
Αποβιβάστηκαν από ένα υποβρύχιο για μια αποστολή.
- Κι εμείς τι δουλειά έχουμε; - Μπορούμε να τους κρύψουμε για λίγες μέρες.
Αν τους βοηθήσουμε, θα διαμαρτυρηθούν οι υπόλοιποι.
- Όχι, θα σε πυροβολήσουν. - Και λοιπόν
Έχουμε υποχρεώσεις επίσης απέναντι στην οικογένεια.
Υπάρχουν πολλοί κατάσκοποι, μπορεί να το μάθουν οι Γερμανοί.
Άμα φτάσουν εδώ θα μας πάνε όλους στη Γερμανία.
- Πρέπει να σκεφτούμε τα παιδιά μας. - Μα εσύ δεν έχεις.
Δεν πρέπει να σκεφτόμαστε μόνο τους εαυτούς μας.
Ξαναφόρεσες το διακριτικό.
- Πάμε, κύριοι. - Μικέλε.
- Θα τους δώσουμε εμείς καμιά φραντζόλα. - Άκου τη χαζή.
Το βράδυ ξυπνάει από την πείνα και τώρα μου μοιράζει φραντζόλες.
Πάμε.
Αλλά μετά θα φύγουν.
Μπράβο Τσεζίρα, το ήξερα ότι είσαι καλός άνθρωπος.
- Καταραμένο. - Πρέπει να το απολυμάνουμε.
Είμαι συνηθισμένη από τις τόσες φορές που έχω κοπεί στο μαγαζί.
Ευχαριστώ. Αυτό πρέπει να είναι καλό, καθώς μου το έδωσε ένας καλός άνθρωπος.
Στον Άγγλο.
Στον άλλον Άγγλο.
Στο Μικέλε.
Στη Ροζέτα λιγάκι. Και σε μένα.
- Στη νίκη. - Στη νίκη. - Σε ένα νέο κόσμο.
Πολύς κόσμος περιμένει ν' αλλάξει πραγματικά κάτι.
Θα αλλάξει. Στο μεταξύ πρέπει να συντρίψουμε τους Γερμανούς.
Καλό.
Θα το πιούμε όλοι στην τιμή του Τζοβάνι.
- Ζήτω ο Τζοβάνι. - Στο Τζοβάνι.
- Ποιος είναι ο Τζοβάνι; - Λίγο ακόμη μαμά.
Θες να μεθύσεις; Εμένα βουίζουν ήδη τ' αυτιά μου.
- Στην Ιταλία έχετε πολλά ωραία πράγματα. - Μα εσείς δεν την ξέρετε την Ιταλία.
Ξέρουμε το Λεονάρντο Ντα Βίντσι και το Μιχαήλ Άγγελο.
Αυτοί είναι νεκροί. Τους ζωντανούς δεν τους γνωρίζετε.
Κοιτάξτε κάτι μάτια.
Άνοιξε τα μάτια σου, δειξ' τα. Είναι δύο αστέρια.
- Όμορφα. - Πανέμορφα.
Αν αντί να αποβιβαστείτε στην άκρη της χερσονήσου, ξεκινούσατε από πιο ψηλά,
θα υπήρχαν λιγότερες καταστροφές.
Και θα σκοτώνονταν λιγότερα πλάσματα σαν κι αυτή.
Ο διοικητής θα είχε τους λόγους του.
ο διοικητής που δίνει τις εντολές, δε γνωρίζει αυτά τα μάτια.
Ρώτα τον αν θα πρέπει να περάσουμε εδώ και το χειμώνα.
Δεν ξέρουν.
Δε θέλουμε να εκμεταλλευτούμε τη φιλοξενία σας. Φεύγουμε.
Και που θα κοιμηθούν απόψε; "Τώρα που μπήκαμε στο χορό πρέπει να χορέψουμε".
Στο βουνό, κυρία, τώρα είμαστε δυνατοί.
Έχει σπήλαια εδώ από πάνω, κατά μήκος όλης της πλαγιάς.
- Ευχαριστούμε πολύ. - Τίποτα.
- Ευχαριστώ, κυρία. - Αντίο.
- Περιμένετε, θα κοιτάξω αν...
Ελάτε.
Μάζεψε το τραπέζι, εγώ πάω να πάρω λίγο αέρα. Νιώσε το μέτωπό μου.
Είσαι ζεστή, μαμά!
Δε μπορώ να πίνω αλκοόλ, με χτυπάει στο κεφάλι.
- Ποιος είναι ο Τζοβάνι; - Ακόμα το σκέφτεσαι; Γιατί θες να μάθεις;
Έτσι.
Είναι ένας φίλος, τον οποίο μπορείς να εμπιστευτείς.
- Τον αγαπάς; - Μα ποια αγάπη;
Δε μπορώ να τον αγαπώ; Μια χήρα πρέπει να σταματά ν' αγαπάει;
Έχει γυναίκα και παιδιά.
Δεν είναι σωστό να μένεις μέχρι θανάτου με κάποιον που πλέον δεν αγαπάς.
Είναι άσχημο να πλαγιάζεις κάθε βράδυ με κάποιον που δε σ' αρέσει.
Έλα.
Καβάλα, καβάλα, αυτή η κόρη είναι ακόμα μωρό!
Αυτή η κόρη πάει σχολείο και μου τρώει και μαρούλι. Καληνύχτα.
- Επιτέλους, Μικέλε! - Τα ποντίκια δε σέβονται τίποτα.
- Ροκάνισαν ακόμη και τη Βίβλο. - Μείνε στο κέντρο.
Δεν είμαστε στην εκκλησία, ήθελες να μας διαβάσεις μια ωραία ιστορία.
Μικέλε, διάβασε ό,τι σου αρέσει.
Εδώ υπάρχουν ωραίες ιστορίες, ωραιότερες ακόμη κι από τα μυθιστορήματα.
Θα σας διαβάσω για τον Ιησού που περπάτησε στο νερό ή για την ανάσταση του Λαζάρου.
Μαμά, έλα εδώ, βολέψου καλύτερα.
Όχι, πρέπει να ετοιμάσω τα χόρτα για το δείπνο.
- Ποιος είναι ο μικρός; - Γιος των καινούριων.
- Η μητέρα του είναι άρρωστη. - Αυτή τους μαζεύει όλους!
Έχουμε γίνει σαν τις κατσίκες που τρώνε το χορτάρι.
- Συγγνώμη, διάβασε. - Κάποιοι έχουν σακιά αλεύρι και δε θέλουν να τα πουλήσουν.
Διάβασε Μικέλε!
Εκείνοι που μένουν στις χαμηλές καλύβες έκρυψαν το αλεύρι κάτω απ' τη γη.
Μα πλέον δε βρίσκεις ούτε αλάτι.
- Πρέπει να αλληλοβοηθηθούμε. - Είμαστε όλοι Ιταλοί. - Διάβασε, Μικέλε.
''Ήταν κάποτε ένας άρρωστος, ο Λάζαρος της Βηθανίας,
- το χωριό της Μαρίας και της Μάρθας...'' - Θα μπορούσατε να με φωνάξετε πρωτύτερα!
''Η Μαρία ήταν εκείνη που άλειψε τα πόδια του Κυρίου με μύρο...
και του τα στέγνωσε με τα μαλλιά της.
- Ο Λάζαρος, ο αδερφός της, ήταν άρρωστος.'' - Αμήν.
Έστειλαν, σ' Αυτόν οι αδελφές του λέγοντας: Κύριε, εκείνος που αγαπάς είναι ασθενής.
Κι ο Ιησούς απάντησε: Αυτή η ασθένεια δεν είναι προς θάνατο,
αλλά υπέρ της δόξας του Θεού, για να δοξαστεί ο Υιός του Θεού με αυτήν.
Ο Ιησούς αγαπούσε τη Μάρθα, τη Μαρία και το Λάζαρο...''
- Μου δίνεις λίγο ψωμί; - Κάτσε ήσυχος.
''...έμεινε ακόμη για δυο μέρες στο μέρος που βρισκόταν.''
- Ακίλε! Πήρες λάδι; - Όχι, ζητούσαν παραπάνω χρήματα.
Χαζέ, θ' αυξηθεί κι άλλο. Έπρεπε ν' αγοράσεις!
Μια κάρτα για το Σεραφίνο κι ένα γράμμα για την Τσεζίρα.
- Άκουσες το ράδιο; - Η απόβαση απέτυχε εξαιτίας μιας γυναίκας.
Αλλά τώρα θα εξαπολύσουν επιθέσεις στα σοβαρά.
- Αυτή την φορά είναι αλήθεια. - Εδώ είμαστε, κυρία Τσεζίρα!
Γύρισε ο γιος του Μπατίστα, το' σκασε απ' την Ελλάδα.
- Τα λέμε αργότερα. - Αντίο.
Μικέλε, συνέχισε.
''Παρέμεινε δυο μέρες στο μέρος που βρισκόταν και μετά είπε στους μαθητές του:
Ας πάμε ξανά στην Ιουδαία. Κι οι μαθητές του απάντησαν:
Δάσκαλε, εκεί προσπάθησαν να σε λιθοβολήσουν κι εσύ θέλεις να επιστρέψεις;
Κι ο Ιησους απάντησε: δεν έχει 12 ώρες η ημέρα;
Αν κάποιος περπατά τη μέρα, δεν παραπατά...
...γιατί βλέπει ετούτον τον κόσμο φωτισμένο, αλλά αν περπατά τη νύχτα...''
Προσπάθησαν να μου κλέψουν το σπίτι, αλλά ο Τζοβάνι τους ξεγέλασε!
Αυτός είναι άνδρας! Καλύτερος κι από αδερφό!
Θα με κατέστρεφαν, έχω την προίκα της Ροζέτα στη ντουλάπα.
Ξέρετε τι λέω εγώ; Είστε όλοι νεκροί, χειρότερα κι απ' το Λάζαρο.
Και με το αλεύρι σας, με το φόβο για τους ληστές και με τα αποθηκευμένα σας αγαθά,
δεν πρόκειται να σας αναστήσει ούτε ο Χριστός!
Μικέλε!
- Μα τι του κάνατε; - Τίποτα.
Μαμά, κανείς δεν τον άκουγε!
Έχει δίκιο ο Μικέλε.
Μα θα σταματήσεις; Τι σου κάναμε;
- Τίποτα. - Μας αποκάλεσες και νεκρούς!
Θα πεθάνουμε απ' την πείνα αν συνεχιστεί αυτό.
- Εγώ είμαι νεκρός. - Στην ηλικία σου.
Εσύ αυτό που σκέφτεσαι, σωστό ή λάθος, το λες συνέχεια.
- Εγώ δεν έχω το κουράγιο να το πω. - Κι εσύ είσαι πολύ ειλικρινής.
- Δεν είμαι ειλικρινής μαζί σου. - Μαζί μου;
Ναι, μαζί σου.
Φύγετε! Οι κατσίκες μας έλειπαν! Πρέπει να καθαρίσω εδώ.
Η καγκελόπορτα είναι σπασμένη απ' όταν έφυγα.
Πάμε, βρέχει.
Σ' αγαπώ, Τσεζίρα.
- Με τα προβλήματα που έχουμε, εσύ σκέφτεσαι κάτι τέτοιο; - Έπρεπε να στο πω.
Μετά μπορείς να με χαστουκίσεις, μα είναι αλήθεια.
Αυτοί οι ανόητοι ήρθαν για να δουν το θέατρο!
- Εσύ δε σκέφτεσαι τέτοια πράγματα; - Εγώ;
Κι εσύ τα σκέφτεσαι, αλλά έχεις κάποιον άλλο στο κεφάλι.
Εγώ έχω μόνο την κόρη μου.
- Αποφάσισα να επιστρέψουμε σπίτι. - Άμα θες, μαμά.
- Εκεί δε βομβαρδίζουν πλέον, ενώ εδώ βρίσκονται όλο και πιο κοντά. - Πράγματι.
Αδυνάτισες, έχεις ανάγκη από τροφή και στη Ρώμη έχουμε.
Τι ποδαράκια παγωμένα! Έλα εδώ, κορούλα μου.
- Γιατί δεν έρχεται πια ο Μικέλε; - Δεν ξέρω.
- Του αρέσεις του Μικέλε. - Σταμάτα.
Κι έχει δίκιο, είσαι όμορφη.
Είναι 25 χρονών! Δε χρειάζεται να τα μπλέξω με κάποιον νεώτερο.
- Αλλά είναι ο πιο καλός απ' όλους. - Πλέον η καλοσύνη είναι άχρηστη.
Άκου τον άνεμο!
- Ο Μικέλε είναι ανατρεπτικός. - Τι είναι;
Ένας με καλή καρδιά, που δεν έχει όρεξη να δουλέψει.
- Πρέπει να του επιστρέψουμε το βιβλίο. - Μα αφού μου το χάρισε.
Θα έκανε καλό σύζυγο.
Δεν έχει ελαττώματα. Αν ήσουν μεγαλύτερη, θα σε αρραβώνιαζα μαζί του.
-Τι λες, μαμά! -Μια μέρα θα πρέπει να σκεφτείς κάτι τέτοιο.
Άκου πως γελάει το βατραχάκι!
- Κρύψ' το, είναι φρέσκο. - Ευχαριστώ.
Κρύψ' το, δεν πρέπει να το δει ο μπαμπάς.
- Μου δίνεις ψωμί; - Σκάσε!
- Δωσ' το μου, δωσ' το μου! - Σκασμός!
Εβαντζελίστι! Εβαντζελίστι!
- Εβαντζελίστι, μου πουλάς ένα τυρί; - Δε με λένε Εβαντζελίστι, αλλά Ντε Σάντις.
- Δε σε λένε Εβαντζελίστι; - Απλά έχω ασπαστεί τον ευαγγελισμό.
Τι πάει να πει αυτό;
- Τίποτα.Το να μελετάς τις εντολές του Ευαγγελίου. - Μα πουλάς τυρί;
Εγώ δεν πουλάω τυρί, αλλά μπορώ να σου δώσω ένα.
- Τι έχει αυτή η κατσίκα; - Πρέπει να γεννήσει.
- Είναι μικρό! - Θέλεις δύο;
- Πόσο κάνουν; - 1.000 λίρες το ένα. - Είναι χρυσάφι;
Είναι καλύτερο από χρυσάφι, είναι τυρί! Το χρυσάφι δεν τρώγεται.
Το Ευαγγέλιο σας διδάσκει να βάζετε τέτοιες τιμές;
Το θες ή όχι;
Με αυτή την τιμή αγόραζε κανείς σπίτι πριν ένα χρόνο.
Αν εσύ το αγόραζες με τη δική μου τιμή, θα' σουν θυμωμένη μαζί μου.
Αν εγώ αντίθετα το πουλούσα με τη δική σου τιμή, θα' μουν θυμωμένος μαζί σου.
Το Ευαγγέλιο θέλει ν' αγαπιέται ο κόσμος.
- Είστε χειρότεροι κι από τους τοκογλύφους. - Ηρέμησε, αδερφή.
- Θες ένα αρνάκι για το Πάσχα; - Δε θα με κοροϊδέψεις άλλο.
Νόστιμο.
- Πού μπορώ να βρω αλεύρι; - Δεν ξέρω.
Αν μου αρρωστήσει η Ροζέτα, θα βγω με το μαχαίρι να βρω αλεύρι!
Μια απ' αυτές τις μέρες πρέπει να πάμε στους χωριάτες με τα όπλα!
- Σωστά, εσείς είστε άνδρας! - Αν το κάνετε, θα σας πυροβολήσω!
- Κι εσύ τι λόγο έχεις; - Δεν μπορεί να καταλάβει, δεν έχει παιδιά.
- Τι θα διδάξετε στα παιδιά; - Και θα μου το διδάξεις εσύ; Είσαι σοβαρός;
- Πήγαινε στη μαμά σου! - Κάντε το και θα πυροβολήσω.
- Νόμιζα ότι είχες φύγει. - Σύντομα θα φύγω. - Πού; - Κάτω.
- Εξαφανίστηκες εντελώς. - Έρχομαι μαζί σου στο Φόντι.
- Οι Γερμανοί θα σε πυροβολήσουν. - Έχω ένα φίλο που έχει τρόφιμα.
- Είναι ριψοκίνδυνο. - Και σε σένα θα μπορούσε να συμβεί κάτι.
Εσύ δε με ξέρεις. Αν τολμήσει να μ' αγγίξει Γερμανός...
Είναι τρελοί! Τ' αφήνουν να τρώνε το σιτάρι!
Φύγετε!
- Τρώνε το σιτάρι. - Μη φοβάστε, δεν είμαι Γερμανός.
- Είσαι Ρώσος. - Ναι, Ρώσος προδότης.
Εσύ μοιάζεις με Ουκρανέζα. Έχεις μάτια Ουκρανέζας, είσαι όμορφη.
- Αυτός ο δρόμος είναι ασφαλής; - Πηγαίνετε.
Αυτές είναι οι τελευταίες μέρες για τους Γερμανούς...και για μένα.
- Πόσο είναι όμορφος! Κι είναι Ρώσος; - Είναι λιποτάκτης.
Μα δεν το λένε ότι στη Ρωσία οι άνδρες είναι τόσο όμορφοι!
Έι! Που μπορώ να βρω ζάχαρη, αλεύρι...
...ή κουτιά με μέλι; Ότι μπορέσω να βρω εν ολίγοις.
Αν σου το πω, δε θα μαρτυρήσεις στους Γερμανούς που κρύβω τα εφόδια;
Στο ορκίζομαι.
Εγώ είπα στους Γερμανούς ότι δεν είχα τίποτα. Και τότε εκείνοι...
Τα, τα, τα, τα, τα...
Αν θέλετε, σας δίνω αυτό το γάλα. Δε μου χρειάζεται πια, σε ποιόν να το δώσω;
Ο Γκαετανίνο δεν υπάρχει πια. Σε ποιόν να το δώσω;
Το θέλετε; Ποιος το θέλει αυτό το γάλα;
Ποιος το θέλει;
Τρέξε!
- Από πού έρχεσαι, Μικέλε; - Απ' την Αγια Ευφημία, σας χαιρετούν όλοι.
- Αυτή είναι μια φίλη μου. - Περάστε.
Από' δω.
Είναι παλιοί φίλοι. Ο κύριος αξιωματικός διοικεί τις αντιαεροπορικές δυνάμεις.
Μικελίνο!
- Η Τσεζίρα είναι οικογενειακή φίλη. - Καθίστε. - Σερβιριστείτε.
Δικηγόρε, πώς προμηθευτήκατε αυτό το ψωμί;
Μου το χάρισε ένας στρατιώτης κι εμείς του χαρίσαμε κάτι άλλο.
- Δηλαδή, κάνατε ανταλλαγή. - Ναι.
Απαγορεύεται. Ποιος ήταν ο στρατιώτης;
- Πάω να ετοιμάσω τον καφέ. - Θα σας βοηθήσω.
- Κάτσε στη θέση σου. - Όχι! Θα βοηθήσω.
Μικελίνο, φάε το γλυκό.
- Εσείς τι κάνετε; - Είμαι πτυχιούχος.
- Σε τι; - Στη φιλοσοφική.
Σπούδασα φιλοσοφία στη Ρώμη.
Τότε καταλαβαίνετε γιατί εμείς οι Ιταλοί φιλοσοφούμε τα πάντα.
Δεν το καταλαβαίνω. Επίσης δεν καταλαβαίνω τον ταξικό σας διαχωρισμό.
Εσείς έχετε τα πάντα ενώ οι συγχωριανοί σας τίποτα.
Αυτό δεν είναι το καθημερινό μας γεύμα, το ετοιμάσαμε για σας.
Χθες πήγα στην εξοχή κι εκεί ζουν σαν τους νέγρους.
Εσείς δε τους γνωρίζετε, κανείς δεν τους υποχρεώνει!
Εσείς είστε η κεφαλή της Ιταλίας, το λάθος είναι δικό σας.
Δε θα με κάνετε να σιωπήσω μ' ένα γεύμα, εγώ λέω την αλήθεια!
Θεέ μου!
Πρέπει να τους καθησυχάσεις, έρχεται εδώ κάθε Σάββατο.
Βάλτε του δηλητήριο στη σούπα!
Εμείς οι Γερμανοί λατρεύουμε την αλήθεια!
- Ήπιε όλο το μπουκάλι. - Συγχωρέστε με. - Φάε ό,τι θες.
- Να πάρω τ' αποφάγια για την κόρη μου; - Βέβαια.
- Ποιος είναι; - Τον βάζει πάντα να τραγουδάει.
Έχετε ζάχαρη;
Λίγο αλεύρι;
Εσύ κι ο Μικέλε...;
Ο καφές!
- Κάνε μου τη χάρη. - Ναι.
- Εσείς έχετε τον πόλεμο στο αίμα. - Τον πόλεμο;
Ο πόλεμος είναι μια διαδικασία αναντικατάστατη για να γίνει κανείς άνδρας.
Τότε προτιμώ να με ευνουχίσουν.
Και γιατί πρέπει να χάνουμε πολύτιμους στρατιώτες στο ιταλικό μέτωπο;
Δεν είναι αλήθεια, ήσασταν χαμένοι από την αρχή.
Μην έχετε αυταπάτες, στο μεταξύ βάλτε το καλά στο κεφάλι,
εσείς κι οι συμπατριώτες σας, ότι όταν κανείς κάνει λάθος, πρέπει να πληρώσει!
Να πληρώσει! Κι ακόμη και τα παιδιά σας θα πληρώσουν με πικρά δάκρυα!
- Τι σας έφταιξαν τα παιδιά; - Μην την ακούς.
- Τρελάνατε μια γυναίκα, αλλά όχι εμένα! - Μην την ακούς!
- Το σκάμε! - Κουράγιο, μητέρα.
- Να μας σώσει ο Θεός! - Προστάτεψέ μας, Θεέ μου!
- Πόσος φόβος! Πόσος φόβος! - Μητέρα, μην κάνεις έτσι!
Τσεζίρα!
Δε βλέπω!
Τι κάνεις;
Αν μας έβλεπε η Ροζέτα, θα γινόμασταν ρεζίλι.
Θα σε χτενίσω με άλλο τρόπο, φτάνει πια με τις κοτσίδες.
- Θα μου άρεσε να χτενιζόμουν σαν κι εσένα. - Θα προσπαθήσω.
Ψήλωσες δυο δάχτυλα αφότου ήρθαμε εδώ.
Πάω στα βουνά.
- Πώς θα πας; - Θα τα καταφέρω.
- Να προσέχεις. Γιατί πας; - Για να κάνω κάτι καλό.
- Γεια σου, Ροζέτα. - Θα' ρθεις... στη Ρώμη;
Δεν ξέρω, αλλά θα στείλω κάποιο βιβλίο.
Έχεις τη διεύθυνσή μας;
Θα ρωτήσω που μένει η Τσεζίρα κι η κόρη της.
Ελάτε να δείτε τους Γερμανούς από τον αχυρώνα, το σκάνε!
Σε δυο ή τρεις μέρες θα φύγουμε κι εμείς! Πάμε!
Δώστε μας κάτι να φάμε.
- Δώστε μας να φάμε! - Δεν έχουμε, τα πάντα έχουν τελειώσει.
Κάντε γρήγορα.
Πήγαινε να φέρεις τη φραντζόλα.
Χρειαζόμαστε κάποιον να' ρθει μαζί μας,
και να μας δείξει το συντομότερο δρόμο, πρέπει να φτάσουμε γρήγορα απέναντι.
- Έλα εσύ. - Δεν είμαι από αυτά τα μέρη εγώ, δεν ξέρω τίποτα. - Τίποτα.
Εσύ λοιπόν.
Όλοι μπορούν να σας διαβεβαιώσουν ότι είμαι από μακριά απ' το Τσεπράνο.
Είμαστε ξεριζωμένοι.
Δώστε μας νερό.
- Πηγαίνετε να φέρετε νερό! - Γρήγορα.
Γρήγορα!
Τρέξε!
Δος μου το ψωμί στα χέρια! Δεν είμαστε λυσσασμένοι σκύλοι!
- Θα μας συνοδέψεις εσύ. - Είναι ο γιος μου! Ο γιος μου!
Δεν τα ξέρει τα βουνά αυτός. Διαβάζει, γράφει, μελετά!
Κουνήσου αλλιώς πυροβολώ.
Πάρτε με! Τα γνωρίζω τα βουνά.
Θα σας συνοδέψω μέχρι απέναντι.
Πάω εγώ, Μαρία.
Γρήγορα, έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας!
Εσύ είσαι πολύ γέρος, πρέπει να' ρθει αυτός. Είναι χρέος του.
Να μην ανησυχείτε, πριν νυχτώσει θα' χω γυρίσει.
Αντίο, μητέρα. Αντίο σε όλους.
Γιε μου! Μικελίνο!
Θα γυρίσει, μείνε ήσυχη.
- Μικέλε! - Μικέλε, φύγε!
Πάμε.
Ο Μικέλε κατευθύνθηκε προς την κοιλάδα και μας περιμένει στο Φόντι.
- Είναι σίγουρο. - Έπρεπε να' χει επιστρέψει μέχρι το βράδυ.
Ο Μικέλε ξέρει ότι οι Αμερικάνοι καταφθάνουν κι ότι σύντομα θα φύγουμε.
Ο Σεραφίνο δε σταμάτησε ούτε λεπτό!
- Πάμε, Φιλίπο. - Θα πάρω εγώ τις βαλίτσες με το μουλάρι.
- Σύντομα θα' χουμε νέα από το Μικέλε. - Σε δυο μέρες θα' στε στη Ρώμη.
- Πάριντε, έλα. Θέλει να σε δει η Λουίζα. - Επιστρέφω αμέσως.
- Μείνε με τη σύζυγό σου. - Μια απ' αυτές τις μέρες θα γεννήσει.
Κάποιοι γεννιούνται κι άλλοι πεθαίνουν.
Ο Μικέλε είναι έξυπνος, δεν θα τον ξεγέλασε εκείνος ο Γερμανός!
Πάμε.
Όλα τέλειωσαν! Όλα τέλειωσαν!
Αυτό το κανόνι είναι γερμανικό ή αμερικάνικο;
Οι σύμμαχοι θα στριμώξουν τους Γερμανούς στο Μιλάνο σε μια μέρα.
Πότε θα μπορέσουμε να επιστρέψουμε στη Ρώμη;
- Είναι ζήτημα ωρών. - Περισσότερο.
Οι Αμερικάνοι!
Έι, δεσποινίς! Δεσποινίς!
- Κυρία Τσεζίρα. - Τι θέλει;
Αν του δείξετε τα πόδια σας, θα σας βγάλει φωτογραφία.
- Της αδερφής σου! - Δε θέλει, λυπάμαι.
Καραμέλες; Ευχαριστώ, ''πατριώτη''!
Δε μπορούμε να πάμε στο Φόντι, θα το βομβαρδίσουν από στιγμή σε στιγμή.
Πρέπει να περιμένουμε να προχωρήσει κι άλλο ο στρατός.
Εμείς θα στρίψουμε αριστερά, σε εκατό μέτρα. Καλή τύχη.
Η Παναγιά να σας οδηγεί.
- Τι θα κάνουμε; - Φιλίπο, θέλω να μάθω, πάμε. - Έχεις δίκιο.
Πάριντε, εμείς φεύγουμε. Πρέπει να μάθουμε για το γιο μας.
- Μαμά, πάμε; - Πού, γίνεται χαμός!
- Εγώ επιστρέφω στην Αγία Ευφημία. - Όχι, ούτε νεκρή!
- Βιαστήκαμε πολύ. - Εγώ πηγαίνω.
- Κι εσύ τι θα κάνεις; - Σας συνοδεύω.
- Αντίο. - Καλή τύχη, Φιλίπο.
Μαρία, στηρίξου πάνω μου.
Στηρίξου.
Θέλω να μάθω για το Μικέλε!
Έκαναν λάθος, κατευθύνονται προς τις βόμβες!
- Αντίο, κυρία. - Αντίο.
- Αντίο, Ροζέτα. - Αντίο.
- Κυρία, ελάτε μαζί μας. - Όχι, αντίο.
Πάμε, αν διασχίσουμε την Τσεκάρα, θα φτάσουμε νωρίτερα στη Ρώμη.
Δε θα σε στείλω στο θάνατο! Κουνήσου! Είσαι τρελή!
Ο Μικέλε είναι πατέρας σου ή αδερφός σου; Κουνήσου αλλιώς θα σε χτυπήσω!
Κουνήσου!
Τρέξε, Ροζέτα! Θέλω να πάω στη Ρώμη.
Τρέξε!
Κατάρα!
Κουνήσου, πάμε.
Εσύ δε θέλεις να φτάσουμε στη Ρώμη!
Θέλεις να φας;
Ναι.
Κράτα.
- Ποιοι είναι αυτοί; - Οι Σύμμαχοι, μητέρα.
Έλα, πάμε στη σκιά.
Θεέ μου, τα πόδια μου!
- Θα κοιμηθείς λιγάκι; - Ναι.
Ξάπλωσε εδώ.
- Θα στο βγάλω. - Όχι.
Ροζέτα.
- Ροζέτα. - Ναι, μαμά. - Πάμε να φύγουμε.
Ροζέτα!
Σκασ' το!
Ροζέτα!
Μαμά!
Ροζέτα!
Μαμά!
Ροζέτα.
Κορούλα μου.
- Μπορείς να περπατήσεις; - Ναι.
Ροζέτα.
Ξέρετε τι μας έκαναν εκείνοι οι Τούρκοι που διοικείτε;
Ξέρετε τι τόλμησαν να κάνουν μέσα σε χώρο ιερό;
Ειρήνη.
Ωραία ειρήνη! Μου καταστρέψατε για πάντα την κόρη μου!
Τώρα είναι χειρότερα κι από νεκρή. Όχι, δεν είμαι τρελή!
Κοιτάξτε! Πείτε μου τώρα είμαι τρελή;
Κλέφτες, κερατάδες, πουτάνας γιοι!
Ροζέτα.
Ροζέτα!
Ροζέτα.
Θα σε βοηθήσω.
- Πονάς; - Όχι.
- Μίλα μου, πες μου κάτι. - Τι να σου πω;
Μοιάζεις σα να τα' χεις μαζί μου, θείο πλάσμα!
Αύριο θα' μαστε σπίτι, είμαι σίγουρη.
Θα βρούμε να κοιμηθούμε απόψε κι αύριο θα φύγουμε.
- Όπως και να' χει... - Μη το λες αυτό, με τρελαίνεις.
- Περάσαμε πολλά μαζί, θα περάσει κι αυτό. - Μη μιλάς άλλο.
Αφήσαμε τις βαλίτσες μες τη μέση του δρόμου, μπορεί να τις κλέψουν.
Έλα.
Έλα, Ροζέτα.
Έλα υπάρχει ένας δρόμος στο δάσος,
δεν ξέρω τ' όνομά του, θες να το μάθεις εσύ;
Έλα, είναι ο δρόμος της καρδιάς,
όπου γεννιέται η αγάπη που δεν πεθαίνει ποτέ πια.
Στηρίξου.
Είχατε προβλήματα με εκείνους τους Αφρικάνους;
Σου είπα, όχι.
Σήμερα το πρωί στην κοιλάδα κατέστρεψαν τα πάντα.
Αν άγγιζαν την αδερφή μου θα τους έσφαζα, έχω κρυμμένο πολυβόλο.
- Μέχρι που μπορείς να μας πας; - Λίγο μετά το Φόντι.
- Αν θέλετε, η μητέρα μου έχει κρεβάτι. - Ήθελα να πάω στην Καζιλίνα.
Κάτσε να φύγουν πρώτα οι Αμερικάνοι και μετά θα μπορέσεις να κινηθείς με ασφάλεια.
Σ' αρέσει ο χορός;
Ποιος σκέφτεται χορούς;
Στην ''κοπελιά'' αρέσει;
- Σ' αρέσει ο χορός; - Ασ' την ήσυχη, δεν είναι ούτε 13 χρονών!
Εγώ είμαι αρραβωνιασμένος με μια κοπέλα που είναι 15.
Στην Τσοτσαρία οι γυναίκες ωριμάζουν γρήγορα.
- Απόψε θα κάνουμε γιορτή για τη νίκη! - Εμείς πρέπει να κοιμηθούμε.
Εγώ δε θέλω να κοιμηθώ, θέλω να διασκεδάσω.
Έλα...
Δε σ' αρέσει να τραγουδάς;
- Μ' αρέσει. - Τραγούδα λοιπόν!
Έλα υπάρχει ένας δρόμος στο δάσος,
Έλα! Δεν ξέρω τ' όνομά του, θες να το μάθεις εσύ;
Τραγούδα!
Έλα, είναι ο δρόμος της καρδιάς όπου γεννιέται η αγάπη...
Ροζέτα!
Το φόρεμα!
Ροζέτα.
Ροζέτα!
- Τι έγινε, κυρία; - Κυρία, τι συμβαίνει;
Ίσως πήγε στο Φόντι για να ψάξει για το Μικέλε.
Η κόρη μου, μονάχη τη νύχτα! Αυτή πήγε στο Φόντι!
- Πόση ώρα χρειαζόμαστε για το Φόντι; - Θα σας συνοδέψω εγώ.
Γιατί δε μου είπε τίποτα;
- Πάμε στου Φιλίπο Ντε Λίμπερο. - Πάω να βάλω τα παπούτσια.
Σκότωσαν το γιο του Φιλίπο.
Τον βρήκαν στη Φορτσέλα απόψε.
Ο Μικέλε.
Μιλάμε για το Μικέλε;
Είδαν τους Γερμανούς να τον σκοτώνουν.
Η μητέρα του είναι απαρηγόρητη!
Κυρία, η κόρη σας πήγε με το γιο μου τον Φλορίντο.
- Πού; - Εδώ κοντά για να χορέψουν. - Πού; - Εδώ κοντά!
Πώς πήρε το θάρρος; Είναι μόνο ένα πλασματάκι, θα τον μαχαιρώσω!
Αν πήγε, σημαίνει ότι της άρεσε. Κανείς δεν την εξανάγκασε.
Το παιδί μου άλλαξε.
Τι έκανα λάθος; Τι έκανα;
Σε λίγο θα επιστρέψουν!
- Γιατί δε μου το είπες; - Κοιμόσουν.
- Επομένως τα κανονίσατε χθες βράδυ! - Ναι.
- Ποιος στις έδωσε αυτές; - Ο Φλορίντο.
- Και σε τι χρειάζονται; - Θα τις φορέσω.
- Θα τις φορέσεις; - Ναι.
Μη μου λες "ναι" μ' αυτά τα μούτρα!
Δεν πρόκειται να φορέσεις αυτές τις κάλτσες! Δε θα τις φορέσεις!
Δε θα τις φορέσεις! Θα σπάσω τα μούτρα εκείνου του παλιανθρώπου!
Ούτε καν κλαίει...
αυτή η χαζή.
Είχε δίκιο ο Μικέλε.
Τρέξε, τρέξε...
και μετά σκέψου πόσα ''χτυπήματα''.
Δε με ξαναρώτησες για το Μικέλε.
Είναι νεκρός!
Μαμά.
Κόρη.
Χρυσή μου κόρη.
Συγχώρα με.
Συγχώρεσέ με.
Σταμάτα, Ροζέτα, σταμάτα.
Έλα εδώ, γλυκιά μου κόρη. Σταμάτα, Ροζέτα, σταμάτα.
Σταμάτα, Ροζέτα.
Σταμάτα, Ροζέτα, σταμάτα.
Ηρέμησε, Ροζέτα.
Κορούλα μου.
Κοιμήσου.
Κορούλα μου.
Κοιμήσου.